Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Lipsku

UZASADNIENIE

W dniu 28 czerwca 2023 roku /data wpływu do Sądu/ W. P. wystąpił z powództwem o zasądzenie od jego matki M. P. alimentów w kwocie po 1500 zł miesięcznie płatnych do 10-tego dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia wniesienia powództwa wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat płatnych na konto bankowe powódki.

Jednocześnie powód wniósł o udzielenie zabezpieczenia powództwa poprzez zobowiązanie pozwanej M. P. do uiszczania przez czas trwania procesu na jego rzecz alimentów w kwocie po 1.500 zł miesięcznie płatnych do dnia 10-tego każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwana w 2014 roku opuściła rodzinę i przeprowadziła się do Niemiec, gdzie jest jej centrum życiowe. Początkowo przesyłała na syna po 100 Euro miesięcznie do stycznia 2023 roku. Od tego czasu nie łoży na utrzymanie syna, nie wykazuje osobistych starań związanych z jego wychowaniem poza nieregularnym kontaktem telefonicznym. W chwili obecnej obowiązek alimentacyjny spoczywa w całości na ojcu powoda. Powód jest uczniem Zespołu Szkół Ogólnokształcących i (...) w L., jego koszty utrzymania wynoszą w granicach 2500 zł miesięcznie, zaś pozwana zarabia w granicach 25000 Euro miesięcznie, poza synem nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. /pozew z uzasadnieniem k. 2-3/

Pozwana nie uznała powództwa i wnosiła o jego oddalenie w całości. Nie wyrażała zgody na żadne alimenty na rzecz syna. W uzasadnieniu wskazała, że dochodzona kwota przekracza jej możliwości zarobkowe, ponieważ znajduje się w trudnym etapie życia, a wbrew twierdzeniom powoda żyje skromnie i nie podróżuje. Pracuje na 1/4 etatu jako opiekun osoby starszej, nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Ponadto leczy się na nadciśnienie, musi prowadzić oszczędny tryb życia. Ponadto podnosiła, że powód ma lekceważący stosunek do obowiązków szkolnych, wchodzi w konflikty z prawem. /k. 79-84/

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

W. P. urodził się (...) w L.. Pochodzi ze związku małżeńskiego R. P. i M. P., których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 27 października 2016 roku w sprawie I C 544/16. Od września 2020 roku W. uczęszczał do Zespołu Szkół Ogólnokształcących i (...) w L. w zawodzie technik informatyk, planowany termin ukończenia szkoły to 2025 rok. W październiku 2023 roku przerwał naukę w Zespole Szkół Ogólnokształcących i (...) w L., aktualnie kontynuuje naukę w Zespole (...) dla Dorosłych w Z., jest słuchaczem III klasy LO, planowany termin ukończenia to kwiecień 2025 roku. Zamieszkuje w domu rodzinnym babci ojczystej w miejscowości L. (...). Jest zdrowy, nosi okulary. Nie ma wyuczonego zawodu, nie posiada żadnego majątku. W okresie od 1 lipca 2023 roku d 31 grudnia 2024 roku został powołany do terytorialnej służby wojskowej i z tego tytułu otrzymuje kwotę 800 zł miesięcznie. W wakacje dorabia sobie przy zbiorach owoców i zarobi w granicach 1.000-1.500 zł, co przeznacza na wyjazd wakacyjny. Od ojca na utrzymanie otrzymuje kwotę po około 1.000 zł miesięcznie. /d-d dokumenty k. 4-6, 112, 117-132, 189, 213-221, oraz k. 39 akt I C 544/16 SO w Radomiu/

W. P. jest zdrowy, na nic się stale nie leczy. Ponosi miesięczne wydatki związane z zakupem wyżywienia 600 zł na, na dojazdy 300 zł, pomoce i przybory szkolne około 100 zł miesięcznie, środki czystości i kosmetyki około 200 zł, odzież 300 zł miesięcznie. Ponadto ponosi koszty utrzymania i ubezpieczenia samochodu miesięcznie. Ponadto dokłada się do rachunków związanych z utrzymaniem domu po około 300-400 zł miesięcznie, do tego zakup opału około 6.000,00 zł rocznie. Ponadto opłaca czesne za szkołę około 200 zł. Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą w granicach 1800-2000 zł miesięcznie. /zeznania powoda k. 176v-177, 235 i świadka R. P. k. 177/

Jako nieletni w 2021 roku miał sprawę o demoralizację, postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy w Lipsku w sprawie III Nkd 56/21 stwierdził, że nieletni W. P. popełnił czyn karalny z art. 178a§1 kk przez to, że w dniu 29 sierpnia 2021 roku w miejscowości L. gminy L. powiatu (...) województwa (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,435 mg/dm3, 0,414 mg/dm3 zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził w ruchu lądowym motocykl marki D. numer rejestracyjny (...) oraz wykazuje przejawy demoralizacji polegającej na ukończeniu roku szkolnego 2020/2021 z naganną oceną z zachowania, zaniedbywaniu zdalnego nauczania, niesystematyczności, braku mobilizacji, a rodzice nie mieli wpływu na jego aktualne postępowanie i zastosował wobec niego środek wychowawczy w postaci nadzoru kuratora oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jednośladowych (kategoria A). Następnie postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 roku Sąd rodzinny – Sąd Rejonowy w Lipsku w sprawie III Nkd 110/22 uchylił środek wychowawczy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jednośladowych orzeczony wobec nieletniego W. P. w punkcie III-cim postanowienia Sądu Rejonowego w Lipsku z dnia 23 listopada 2021 roku w sprawie III Nkd 56/21. Innych spraw zwłaszcza karnych wobec W. P. w systemie C. nie ujawniono. /okol. znana z urzędu/

Matka powoda M. P. ma 45 lat, nie ma wyuczonego zawodu, od 2014 roku mieszka w Niemczech, do pracy za granicę zaczęła wyjeżdżać w 2011 roku. W chwili obecnej pracuje na 1/4 etatu jako opiekunka osoby starszej, deklaruje że nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Pozostaje w związku partnerskim, jej partner jest osobą bezrobotną. Do stycznia 2023 roku przekazywała dobrowolne na rzecz syna i w miarę regularne alimenty w kwocie po 100 Euro miesięcznie. Ma problemy zdrowotne z nadciśnieniem, nie wykazuje żadnych przeciwskazań do pracy, w lipcu 2022 roku, w grudniu 2023 roku oraz od stycznia do kwietnia 2024 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu jej świadczenie wynosiło 60% wynagrodzenia tj. ostatnio 712 Euro. Nie posiada żadnego majątku ani żadnych oszczędności. Poza synem nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. /k. 7-16, 161, 168-175, 207, odpowiedź na pozew k. 79-83 oraz k. 34-53 akt I C 544/16 SO w Radomiu, zeznania świadka A. C. (1) k. 234-235/

Ojciec Powoda R. P. ma 49 lat, pracuje jako policjant w KPP w Z. za średnim wynagrodzeniem około 8754,08 zł. Nie ma innych dochodów. Na rzecz syna przekazuje średnio miesięcznie kwotę 1000 zł. Poza synem nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Nie mieszka z synem, ponieważ zawarł kolejny związek małżeński i mieszka razem z żoną w wybudowanym domu w miejscowości K., zaś syn pozostał w domu rodzinnym z babcią, gdzie dotychczas koncentrowało się jego życie. /k. 133, 134-138, zeznania k. 177/

Stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron k. 176v-177, 235, zeznań świadków R. P. k. 177 i częściowo A. C. (1) k. 234-235, dokumenty k. 4-6, 7-16, 112, 117-132, 133, 134-138, 161, 168-175, 189, 207, 213-221 oraz dokument w aktach I C 544/16 SO w Radomiu. Z zeznań przesłuchanych świadka, jak i przedłożonych przez strony dokumentów jednoznacznie wynikało jakie są koszty utrzymania powoda. Okolicznością niesporną ostatecznie było to, że powód uczy się zaocznie, że uzyskuje dochody ze służby (...) w granicach 800 zł miesięcznie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pozwana ma okresowe problemy zdrowotne związane z nadciśnieniem, jednak z przedłożonych dokumentów nie wynika, że pozwana ma trwałą niezdolność do pracy, że nie może zarobkować, zatem nie potwierdziły się zarzuty dotyczące braku środków finansowych ze strony matki powoda.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Strony niniejszego procesu są krewnymi w linii prostej (art. 128 krio). Stanowi to ogólną przesłankę obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek zaś rodziców do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie i nie ma dochodów z własnego majątku wystarczających na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania statuuje art. 133§1 krio.

Nałożony na rodziców obowiązek alimentacyjny w stosunku do własnego dziecka podlega regulacji specjalnej i uprzywilejowanej. Czas trwania tego obowiązku nie jest ograniczony terminem i nie pozostaje też w zależności od osiągnięcia przez uprawnionego określonego stopnia wykształcenia. Jedyną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie obowiązku, jest to, czy dziecko może się utrzymać samodzielnie. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (Kodeks Rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. P., T. D., Pokrewieństwo i powinowactwo. Obowiązek alimentacyjny, s. 962-963, W. 2009, LexisNexis).

De lege lata ustawodawca wprowadził dwie przesłanki, których wystąpienie daje rodzicom możliwość uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, ale – co należy podkreślić – wyłącznie dzieci pełnoletnich. Pierwszą przesłankę stanowi nadmierny uszczerbek dla rodziców będący skutkiem spełnienia obowiązku alimentacyjnego. W przepisie chodzi o uszczerbek majątkowy. Konieczne jest zatem porównanie wysokości alimentów do wysokości dochodów osiąganych przez rodziców oraz ustalenie, czy spełnienie obowiązku zakłóci zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziców. Sąd powinien zatem ustalić kwotę, jaka pozostaje rodzicom po pokryciu stałych kosztów utrzymania i uiszczeniu raty alimentacyjnej. Nie można na rodziców nakładać obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletnich dzieci kosztem zdrowia czy też popadnięcia w ubóstwo. Druga przesłanka występuje wówczas, gdy dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Bez wątpienia powyższa sytuacja ma miejsce wówczas, gdy dziecko pełnoletnie nie osiąga promocji do następnej klasy ze swojej winy, wagarując, lekceważąc naukę. Trudno jest wymagać od dziecka uczącego się w trybie stacjonarnym, ażeby podjęło pracę. Inna sytuacja może mieć miejsce w przypadku studiów niestacjonarnych, gdyż wielu studentów/uczniów łączy umiejętnie studia z pracą zawodową.

Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek alimentacyjny nie jest „związany ze stopniem wykształcenia i nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego stopnia podstawowego lub średniego wykształcenia. Jedyną miarodajną okolicznością, od której zależy trwanie bądź ustanie tego obowiązku, jest to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie, przy czym przyjmuje się, że nie można tego oczekiwać od dziecka małoletniego. Z tej przyczyny w odniesieniu do dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy pod uwagę to, czy wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do zahamowywania, a co najmniej znacznego utrudniania, dalszego rozwoju dziecka, a to przez pozbawianie go środków materialnych, niezbędnych do kontynuowania nauki po osiągnięciu pełnoletności, pozostawałoby zatem w sprzeczności ze wspomnianym wyżej podstawowym obowiązkiem rodzicielskim” (zob. wyrok SN z dnia 14 listopada 1997 r., III CKN 257/97, LEX nr 3221).

Sąd przyjął, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka ustaje, gdy dziecko osiągnie samodzielność życiową, co z reguły łączy się z możliwością podjęcia pracy zarobkowej. Możliwość podjęcia pracy zarobkowej nie może być jednak rozważana w oderwaniu od osobistej i życiowej sytuacji uprawnionego, który kontynuuje naukę w liceum dla dorosłych, za co opłaca czesne 200 zł. Pozwany obecnie nie ma stałej pracy, nie ma wyuczonego zawodu, ani doświadczenia zawodowego, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Uczy się, co prawda w systemie zaocznym, niemniej jednak podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. Uzyskuje stałe dochody ze służby (...) w granicach 800 zł miesięcznie, pozostałe potrzeby zaspokaja jego ojciec, który przekazuje mu 1000 zł miesięcznie, Pozwany nie jest w stanie częściowo zaspokoić w całości swoich potrzeb, tym bardziej, że korzysta z finansowej pomocy ojca.

Dokonując szczegółowej analizy materiału dowodowego, wnikliwej oceny zeznań powoda i pozwanej, świadków R. P. i A. C. (2) i przedłożonych przez strony dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, że powództwo powoda o ustalenie alimentów okazało się częściowo uzasadnione, jednak nie w takim zakresie jak tego domagała się strona powodowa.

Sąd orzekając w przedmiocie żądania o ustalenie alimentów dokonał analizy sytuacji zarówno uprawnionego, jak i każdego z rodziców pod kątem sytuacji życiowej (rodzinnej, osobistej, materialnej). Sąd oceniał możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców, uzyskiwane zarobki, jak również zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskać przy dołożeniu należytej staranności stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych.

W ocenie Sądu mając na uwadze wiek powoda, ceny podstawowych artykułów spożywczych, higienicznych, wydatki związane z dojazdami, opłatą za szkołę, na wyżywienie, odzież, czy środki czystości, że koszty utrzymania powoda wynoszą w granicach 2000 zł. Powód uczy się w Z. - w miejscowości odległej od jego stałego miejsca zamieszkania o około 30 km, co powoduje wzrost jego kosztów utrzymania związanych chociażby z przejazdem. Sąd uznał, że powództwo powoda zasługuje na uwzględnienie także z uwagi na zasady współżycia społecznego oraz ograniczone możliwości zarobkowe powoda.

Sąd miał na uwadze to, że powód zasadniczo w okresie dorastania pozbawiony był opieki matki, o czym świadczy chociażby treść orzeczenia w sprawie III Nkd 56/21, a ciężar wychowawczy spoczywał na babce ojczystej powoda, chociaż ojciec w większym zakresie uczestniczył w życiu syna niż matka. Matka na rzecz syna przekazywała jedynie pieniądze w granicach 100 Euro do stycznia 2023 roku. W najważniejszym okresie dorastania syna, wyboru kształcenia, nie wykazała się zaangażowaniem w sprawy syna, z czego wynikały problemy z jego edukacją, realizowaniem obowiązku szkolnego. Z tych też powodów Sąd uznał, że matka powinna jeszcze wspierać syna do czasu ukończenia szkoły średniej. Tym bardziej, że kwota zasądzonych alimentów to niecałe 100 Euro miesięcznie i w ocenie Sądu leży to w jej możliwościach finansowych. Na ocenę sytuacji finansowej pozwanej nie może mieć wpływu sytuacja jej partnera, który jest osobą dorosłą, samodzielną, zaś obowiązek alimentacyjny na rzecz dzieci ma pierwszeństwo. Pozwana ma 45 lat, od wielu lat mieszka i pracuje w Niemczech i zdaniem Sądu ma doświadczenie zawodowe, które umożliwiają jej zarobkowanie w pełnym wymiarze i większe zarobki, zwłaszcza że stawki w N. są znacznie wyższe niż w Polsce. Sąd miał na uwadze to, że pozwana ma problemy zdrowotne, leczy się na nadciśnienie, jednak z przedłożonych przez nią dokumentów nie wynika, aby ta sytuacja miała charakter trwały i aby nie mogła pracować.

W ocenie Sądu pozwana jest w sile wieku, nie ma orzeczonej niezdolności do pracy, zdobyła już doświadczenie zawodowe i powinna wykazać się większą aktywnością w celu podjęcia odpowiedniego zatrudnienia w pełnym wymiarze i wspierania finansowego syna, skoro średnie wynagrodzenie opiekunki osoby starszej w Niemczech wynosi obecnie (styczeń 2024 roku) od 1750 do 2200 Euro miesięcznie. Takie informacje można uzyskać przeglądając ogłoszenia internetowe.

Nadto dostrzec trzeba, że zarówno ojciec, jak i matka powinni w podobnym stopniu czynić wydatki finansowe na utrzymanie syna, tym samym matka nie może zwolnić się z tego obowiązku, przerzucając go w całości na ojca, tylko dlatego że powód jest pełnoletni. Przepisy krio nakładają na obydwoje rodziców obowiązki alimentacyjne względem dziecka.

Zgodnie z treścią art. 135 krio Sąd orzekając o wysokości alimentów rozkłada na każde z rodziców ciężar utrzymania dziecka stosownie do majątkowych możliwości każdego z nich. Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego choćby nawet nie zostały w tych granicach pokryte wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji.

Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy oraz materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania Sąd uznał, że pozwana ma możliwości uczestniczenia w utrzymaniu syna i powinna płacić na rzecz W. alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie poczynając od dnia 28 czerwca 2023 roku tj. od dnia wniesienia pozwu o czym orzekł jak w punkcie I-szym wyroku. Zasądzona wysokość alimentów mieści się w zakresie możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanej. Jest ona w stanie płacić alimenty na wskazanym poziomie bez uszczerbku w innych swoich wydatkach. Zasądzona kwota pozwala na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb powoda w niewielkim zakresie, pozostałe potrzeby powód powinien zaspokoić z uzyskiwanych dochodów oraz przy zaangażowaniu finansowym ojca powoda. Tym samym w pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo w pkt. II – gim wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III – cim wyroku w myśl art. 100 kpc z uwagi na wynik sprawy znosząc je wzajemnie między stronami.

W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono w myśl art. 102 kpc i tym samym Sąd nie obciążył pozwanej obowiązkiem uiszczenia opłaty od pozwu w punkcie IV -tym wyroku.

Z uwagi na charakter roszczenia wyrokowi zgodnie z treścią art. 333§1 pkt.1 kpc nadano rygor natychmiastowej wykonalności w części zasądzającej alimenty (punkt V-ty wyroku).

Dnia 02 lipca 2024 roku SSR A. Maziarek-Bielecka

Zarządzenie/

1.  (...),

2.  (...)

3.  (...).

Dnia 02 lipca 2024 roku SSR A. Maziarek-Bielecka